ISANG ESTUDYANTENG PINALAYAS SA BOARDING HOUSE SA FINALS WEEK, TATLONG GABING NATULOG SA BANGKETA—HANGGANG SA GRADUATION DAY, ISANG PANGALAN ANG NAGPABAGO SA LAHAT BIGLA
BAHAGI 2
—Rafael, hanggang alas-dose lang.
Nakatayo si Aling Mercy sa pintuan habang hawak ang susi ng kuwarto ko.
Hindi siya sumisigaw.
Mas mahirap iyon.
Alam kong tapos na ang usapan bago pa ako makasagot.
Tumingin ako sa maliit kong mesa. Nandoon ang dalawang reviewer, calculator, lumang laptop at sobre ng mga resibo ko.
Finals week.
Tatlong araw na lang bago ang huling pagsusulit ko.
—Ate Mercy, sa Biyernes po darating ang allowance ko. Kahit kalahati muna—
Umiling siya.
—Dalawang buwan ka nang kulang. May bagong uupa mamayang hapon. Nagbigay na ng advance.
Napalunok ako.
—Finals ko po ngayon.
—Hindi naman ako ang gumawa ng schedule ng school ninyo.
Wala akong naisagot.
Hindi rin naman niya obligasyong akuin ang problema ko.
Kinuha ko ang backpack ko at isiniksik doon ang kaya kong dalhin. Tatlong damit. Charger. Reviewer. Laptop. Isang pares ng sapatos.
Iniwan ko ang maliit na electric fan at palanggana.
Hindi na kasya.
Pagsapit ng alas-onse y medya, nasa bangketa na ako sa tapat ng boarding house.
May tatlong daan at walumpung piso ako.
Ang susunod kong allowance mula sa scholarship ay limang araw pa.
Tinawagan ko sana ang nanay ko.
Tinitigan ko lang ang pangalan niya sa telepono.
Hindi ko pinindot.
Nasa Leyte siya kasama ang dalawa kong nakababatang kapatid. Alam kong kapag sinabi kong wala akong matuluyan, mangungutang na naman siya.
Ayokong mangyari iyon.
Naglakad ako papunta sa unibersidad sa Quezon City.
Pumasok ako sa unang exam na parang normal ang lahat.
—Bro, puyat ka?
Tinapik ako ni Carlo sa balikat.
—Nag-review lang.
—Kumain ka na?
—Oo.
Kasinungalingan.
Tubig lang ang laman ng tiyan ko mula umaga.
Pagkatapos ng exam, niyaya nila akong kumain sa karinderya sa kabilang kanto.
—Libre kita, sabi ni Bea.
Napangiti ako.
—Busog pa ako.
Hindi ako sumama.
Bumili ako ng isang pandesal at maliit na bote ng tubig.
Inubos ko ang kalahati.
Itinabi ko ang natira.
Alas-diyes na ng gabi nang magsara ang library.
Wala akong pupuntahan.
Naglakad ako sa likod na bahagi ng campus kung saan may waiting shed at mahabang bangketa sa ilalim ng poste.
Maliwanag doon.
May guard ding umiikot sa kabilang gate.
Umupo ako.
Binuksan ko ang reviewer ko.
Akala ko magiging madali.
Hindi pala.
Kapag may dumaraang sasakyan, iniisip kong baka may kakilala akong makakita.
Kapag may estudyanteng naglalakad, ibinababa ko ang ulo ko.
Pinakamahirap palang mawalan ng tirahan kapag ayaw mong malaman ng ibang tao.
Hindi dahil nahihiya kang mahirap.
Nahihiya kang maging problema.
Bandang alas-dose, isinandal ko ang backpack ko sa dibdib ko at ipinikit ang mga mata ko.
Hindi ako nakatulog nang maayos.
Tuwing may yabag, nagigising ako.
Alas-kuwatro, bumangon ako.
Nagpunta ako sa banyo ng isang bukas na convenience store, naghilamos at nagpalit ng damit.
Pagsapit ng alas-siyete, nasa classroom na ako.
—Rafael.
Napatingin ako kay Professor Marissa Santos.
—Ma’am?
Matagal niya akong tiningnan.
—Ayos ka lang ba?
—Opo.
—Sigurado?
Tumango ako.
—Puyat lang po sa review.
Hindi na siya nagtanong.
Pero alam kong hindi siya naniwala.
Sa pangalawang gabi, mas mahirap.
Naubos na ang pera ko sa photocopy at pamasahe papunta sa isang computer shop kung saan kailangan kong i-print ang final requirements.
Isang tinapay na lang ang binili ko.
Pinaghati ko iyon sa tanghali at gabi.
Pagkatapos, bumalik ako sa bangketa.
Bandang alas-onse, nagsimulang umambon.
Lumipat ako sa waiting shed.
Hawak ko ang backpack ko habang tinatakpan ng plastic ang laptop.
—Anak.
Napadilat ako.
May matandang lalaking nakatayo sa harap ko.
Simple ang suot niya. Lumang polo, pantalon at tsinelas.
May hawak siyang dalawang paper cup.
—Kape?
Umiling ako.
—Salamat po. Ayos lang ako.
Tumingin siya sa reviewer sa kandungan ko.
—Dalawang gabi na kitang nakikita rito.
Natahimik ako.
—Naghihintay lang po ako ng masasakyan.
Tumingin siya sa relo niya.
—Alas-onse y medya.
Hindi ko alam ang sasabihin ko.
Iniabot niya ang isang cup.
—Hindi ako magtatanong.
Hindi ko pa rin kinuha.
Ngumiti siya nang kaunti.
—Kung ayaw mo ng kape, may pandesal ako.
May inilapag siyang maliit na paper bag sa tabi ko.
Pagkatapos ay naglakad na siya palayo.
—Tay!
Lumingon siya.
—Salamat po.
Tumango lang siya.
Kinabukasan, halos nakatulog ako habang naghihintay magsimula ang exam.
Lumapit si Bea.
—Raf, seryoso. May problema ba?
—Wala.
—Tatlong araw ka nang iisang bag ang dala.
Napatigil ako.
—May ginagawa lang ako pagkatapos ng klase.
Hindi na siya ngumiti.
—Kung may kailangan ka—
—Okay lang ako, Bea.
Masyado kong mabilis nasabi.
Nanahimik siya.
Nakaramdam ako agad ng hiya.
Hindi naman siya nanghihimasok.
Nag-aalala lang siya.
Pero kapag nagsimula akong magsabi ng totoo, pakiramdam ko hindi ko na kayang pigilan ang lahat ng kasunod.
Kaya nanatili akong tahimik.
Nang gabing iyon, bumalik ako sa parehong poste.
Ikatlong gabi.
Masakit na ang likod ko sa kakaupo.
Hindi ko na maintindihan ang ilang linya sa reviewer.
Paulit-ulit kong binabasa ang parehong formula.
Bandang alas-diyes, dumating ulit ang matanda.
May dala siyang payong at isang supot.
Umupo siya sa kabilang dulo ng waiting shed.
—May exam ka bukas?
—Opo.
—Huli?
—Huling major exam po.
Tumango siya.
—Anong kurso?
—Civil Engineering.
Saglit siyang natahimik.
—Mahirap.
—Opo.
May inilabas siyang pagkain.
—Kain.
—Hindi po kailangan.
—Hindi rin kailangan ng mahabang paliwanag.
Napangiti ako kahit pagod.
Kinuha ko ang pagkain.
Tahimik kaming naupo.
Pagkatapos ng ilang minuto, nagsalita siya.
—Rafael ang pangalan mo, hindi ba?
Napahinto ako.
Hindi ko matandaang sinabi ko sa kanya ang pangalan ko.
—Paano n’yo po alam?
Hindi siya sumagot agad.
Sa halip, kumuha siya ng puting sobre mula sa supot niya.
May pangalan ko sa harap.
Buong pangalan.
Rafael Dela Cruz.
Iniabot niya sa akin.
Hindi ko kinuha agad.
—Ano po ’yan?
—May naghahanap sa ’yo mula sa loob ng unibersidad.
Biglang sumikip ang dibdib ko.
—Bakit?
Tumingin siya sa akin.
—May nakakita sa ’yo rito kagabi.
—Sino?
Itinulak niya nang kaunti ang sobre papunta sa akin.
—Basahin mo bukas. Huwag dito.
Tumingin ako sa sobre.
Pagkatapos ay sa matanda.
—Sino po ba kayo?
Tumayo siya.
Inayos niya ang lumang polo niya.
—Bukas mo rin malalaman.
Naglakad siya palayo.
Naiwan akong hawak ang sobre sa ilalim ng ilaw ng poste.
At sa unang pagkakataon sa tatlong gabing iyon, mas kinabahan akong pumasok sa paaralan kaysa matulog sa bangketa.
Kinabukasan…