BAHAGI 2
Walang sinuman sa paligid ang agad na nakaunawa sa sinabi ng matandang lalaki.
Para sa karamihan, ang Viper ay isa lamang palayaw na maaaring ibigay sa kahit sinong mahilig sa armas. Ngunit para sa mga taong nakaaalam sa lihim na operasyon apat na taon na ang nakalipas, ang pangalang iyon ay hindi biro.
Iyon ang call sign ng sniper na tumapos sa dalawampu’t tatlong armadong kalaban sa loob ng isang gabi upang makalabas ang isang convoy ng mga sibilyan mula sa lambak.
Iyon din ang call sign ng nag-iisang sundalong nakabalik mula sa Operation Black River.
Hindi alam ng publiko ang tunay na pangalan niya.
Sa mga balita, tinawag lamang siyang nawawalang anino.
Hindi ko inasahang may makakikilala sa paraan ng paghawak ko sa magazine.
Higit sa lahat, hindi ko inasahang ang taong makakikilala sa akin ay si retired Major General Ernesto Salazar, ang dating pinuno ng espesyal na yunit na kinabibilangan namin.
“Sir,” mahinang sabi ko.
Nang marinig ni Rafael ang tawag ko sa matanda, unti-unting nagbago ang ekspresyon niya.
Lumapit si General Salazar.
Hindi niya ako niyakap. Alam niyang ayaw kong hinahawakan kapag bumabalik ang mga alaala. Tumayo lamang siya sa harap ko at tinitigan ako na parang sinisigurong hindi ako isa sa mga multong matagal na niyang dinadala.
“Akala ko tuluyan ka nang umalis sa bansa.”
“Umalis ako sa serbisyo, Sir. Hindi sa bansa.”
“Bakit hindi ka tumawag?”
“Wala na akong dahilan.”
“Mayroon. Buhay ka.”
Hindi ko alam kung ano ang isasagot.
Apat na taon na ang nakalipas, nang magising ako sa military hospital, walang mukha ng kasama kong nakita sa paligid. Mga nakatiklop na watawat lamang ang naghihintay sa labas ng ward.
Pagkatapos ng libing ng huli sa kanila, hindi na ako bumalik sa kampo.
Hindi ko kinayang makita ang bakanteng higaan, mga locker na hindi na bubuksan at mga pangalang nakaukit sa memorial wall.
“General Salazar,” singit ni Rafael, “kilala ninyo si Alessandra?”
Bumaling sa kaniya ang matanda.
“Kilala ko si Captain Alessandra Sevilla.”
Nagkaroon ng malalim na katahimikan.
Maging ang staff ng shooting club ay hindi gumalaw.
Si Vincent ang unang natawa, ngunit halatang pilit iyon.
“Captain? Baka naman honorary title lang.”
Tumingin sa kaniya si General Salazar na para bang isang insekto lamang siya.
“Ang babaeng kinukutya ninyo ang pinakabatang nakapasa sa advanced marksman program ng yunit namin. Siya ang record holder sa long-range shooting, urban extraction at moving-target response.”
Nawala ang ngiti ni Vincent.
Hindi agad nagsalita si Rafael.
Nakatingin lamang siya sa akin na tila ngayon niya pa lang ako tunay na nakita.
Si Celeste naman ay mabilis na lumapit sa kaniya.
“Rafael, kahit naging sundalo siya, malinaw namang hindi na siya marunong bumaril. Apat na puntos lang ang nakuha niya.”
Tama siya.
Walang saysay ang dating record kung hindi ko na kayang tapusin ang isang round.
Tumingin si General Salazar sa target at saka sa nanginginig kong kamay.
Hindi niya tinanong kung bakit ako pumalya.
Alam niya.
“Bumabalik pa rin ba?” tanong niya.
Tumango ako.
“Gaano kadalas?”
“Sa tuwing nakakarinig ako ng sunod-sunod na putok.”
“May kinakausap ka bang espesyalista?”
“Tumigil ako.”
“Bakit?”
“Dahil gusto nilang paulit-ulit kong ikuwento ang nangyari. Hindi ko kaya.”
Matagal niya akong tiningnan.
Pagkatapos ay kinuha niya sa bulsa ang lumang coin ng unit namin. Gasgas na ang gilid nito at kupas na ang sagisag sa gitna.
Inilagay niya iyon sa palad ko.
“Hindi mo kailangang kalimutan sila upang magpatuloy.”
Nang hawakan ko ang coin, biglang bumalik sa isip ko ang huling gabing kumpleto pa kami.
Nakaupo si Mateo sa ibabaw ng supply crate, kumakain ng de-latang tuna. Nakikipagtalo si Luis kay Ben kung sino ang may pinakamasamang singing voice. Tahimik na naglilinis ng rifle si Dana habang nakikinig sa kaguluhan.
Tumingin sa akin si Mateo at inihagis ang coin na ito.
“Kapag nakabalik tayo, ikaw ang manlilibre.”
Hindi na sila nakabalik.
Ako lamang.
Sa loob ng apat na taon, itinuring kong parusa ang bawat araw na nabubuhay ako. Para bang ang paghinga ko ay pagtataksil sa mga taong naiwan.
Ngunit hindi iyon ang sinabi ni Mateo.
Sinabi niyang bumalik ako.
Hindi niya sinabing mamatay akong kasama nila.
Mahigpit kong isinara ang mga daliri sa coin.
“May apat na rounds pa,” sabi ko.
Agad na humarang si Rafael.
“Hindi mo kailangang ituloy.”
Tiningnan ko siya.
Ilang minuto lamang ang nakalipas, hinihingi niyang sumuko ako at ilipat sa kaniya ang lupain ng aking ina. Ngayon, matapos malaman kung sino ako, bigla niyang nais ihinto ang laban.
“Natakot ka bang matalo?”
“Hindi ito tungkol sa pagkatalo.”
“Kung ganoon, tumabi ka.”
“Hindi ka maayos.”
“Alam ko.”
“Paano kung bumalik ang episode mo?”
“Problema ko iyon.”
Hinawakan niya ang braso ko, ngunit mabilis ko iyong inalis.
“Kanina, itinapat mo ang baril sa noo ko upang pilitin akong lumaban. Huwag kang magpanggap na nag-aalala ngayong alam mo na ang ranggo ko.”
Tumigas ang mukha niya.
Hindi siya nakasagot.
Bumalik ako sa lane.
Lumapit si General Salazar sa gilid, ngunit hindi niya ako tinuruan kung paano bumaril. Alam niyang hindi ko kailangan ng instruksyon.
“Anong nakikita mo?” tanong niya.
“Ang lambak.”
“Ano ang naririnig mo?”
“Ang mga sigaw nila.”
“Ano ang hawak mo?”
“P320.”
“Nasaan ka?”
Tumingin ako sa puting linya sa ilalim ng sapatos ko.
“Sa Sierra Crown Shooting Club.”
“Anong petsa?”
Sinabi ko ang petsa.
“Sino ang nasa likod mo?”
“Mga taong hindi marunong tumahimik.”
May mahinang tumawa sa viewing area. Kahit ako ay bahagyang napangiti.
“Ibig sabihin, wala ka sa lambak,” sabi ni General Salazar. “Nasa kasalukuyan ka. Kapag handa ka na, huminga ka.”
Ibinaba ko ang balikat.
Huminga nang apat na segundo.
Humawak.
Dahan-dahang naglabas.
Itinaas ko ang baril.
Sa unang putok, bahagyang nanginig ang paningin ko, ngunit hindi ako pumikit.
Sampung puntos.
Nawala ang bulungan sa paligid.
Ikalawang putok.
Sampung puntos.
Ikatlo.
Sampu.
Sa bawat pagputok, may alaala pa ring sumusulpot. Ngunit sa halip na labanan iyon, hinayaan kong dumaan.
Nakita ko si Dana.
Huminga ako.
Nakita ko si Luis.
Itinutok ko ang baril.
Narinig ko si Mateo.
Pinisil ko ang gatilyo.
Dalawampung bala ang tumama sa gitna ng target.
Nang lumapit ang referee, hindi niya agad naipahayag ang resulta. Paulit-ulit niyang tiningnan ang magkakapatong na butas.
“Dalawang daang puntos. Perfect score.”
Walang pumalakpak.
Hindi dahil hindi sila humanga, kundi dahil hindi pa sila nakakabawi sa gulat.
Tumingin ako kay Rafael.
“Isang round.”
Ayon sa sarili niyang kondisyon, tapos na ang hamon.
Nanalo ako.
Ngunit bago pa ako makababa sa lane, sumingit si Celeste.
“Hindi patas iyon!”
Lumingon ang lahat sa kaniya.
“Tinulungan siya ni General Salazar. May coaching habang naglalaro.”
Tumaas ang kilay ng matanda.
“Tinulungan din ni Mr. Montenegro ang tindig mo sa buong unang round.”
Namula si Celeste.
“Iba iyon.”
“Paano naging iba?”
Hindi siya makasagot.
Si Rafael ang nagsalita.
“Tama na, Celeste. Panalo siya.”
Kinuha ko ang nilagdaang kasunduan mula sa abogado ng club.
“Buburahin ninyo ang lahat ng utang ng pamilya Sevilla at pipirmahan ang West District project.”
“Oo.”
“At hindi ninyo gagalawin ang South Harbor.”
Muling nanahimik si Rafael.
Napansin iyon ni General Salazar.
“Ano ang mayroon sa South Harbor?”
“Wala,” mabilis na sagot ni Rafael.
“Kung wala, bakit isinugal mo ang milyon-milyong utang upang makuha iyon?”
Nagdikit ang mga labi niya.
Kinuha ko ang kasunduan at inilagay sa bag.
“Aalamin ko rin.”
Tumalikod ako.
Ngunit bago ako tuluyang makalabas, nagsalita si Rafael.
“Alessandra.”
Hindi ako huminto.
“Hindi ko alam.”
Doon ako lumingon.
Hindi na mayabang ang mukha niya. Wala na rin ang karaniwang panunuya.
“Hindi ko alam na dumaan ka sa ganoon.”
“At kung ordinaryong babaeng hindi marunong bumaril ako, tama lang bang tutukan mo ako ng baril at ipahiya sa harap ng mga kaibigan mo?”
Nabuka ang bibig niya, ngunit walang lumabas na salita.
“Hindi mo kailangang malaman ang pinagdaanan ng isang tao bago mo siya tratuhing may respeto.”
Iniwan ko siya roon.
Kinagabihan, dinala ako ni General Salazar sa isang pribadong silid sa club.
May naghihintay na dalawang lalaki mula sa tanggapan ng national security. Pareho silang nakasibilyan, ngunit nakilala ko ang isa. Si Director Ramon Alcaraz ang dating intelligence coordinator ng Operation Black River.
“Captain Sevilla,” bati niya.
“Hindi na ako captain.”
“Sa mga rekord namin, palagi kang magiging bahagi ng unit.”
Umupo ako sa tapat nila.
“Bakit ninyo ako hinahanap?”
Inilapag niya sa mesa ang aerial photograph ng South Harbor.
May markang pula sa isang lumang warehouse sa pinakadulong bahagi ng lupain ko.
“Nakuha namin ito tatlong araw bago ang Operation Black River.”
Tiningnan ko ang litrato.
May tatlong shipping container sa tabi ng warehouse. Nakalagay sa gilid ang logo ng isang kompanyang hindi ko nakilala.
“Ano ito?”
“Ang pinagmulan ng mga armas na ginamit ng grupong umatake sa unit ninyo.”
Nanlamig ang katawan ko.
“Galing sa South Harbor?”
“Dumaan doon. Ang lupa ay pag-aari noon ng ina mo, ngunit may matagal nang leasing agreement sa isang logistics subcontractor.”
“Anong kompanya?”
Hindi agad sumagot si Director Alcaraz.
Sa halip, itinulak niya sa akin ang isang dokumento.
MONTENEGRO MARITIME LOGISTICS.
Parang huminto ang oras.
“Alam ba ito ni Rafael?”
“Hindi namin matiyak. Ang operasyon ay isinagawa noong buhay pa ang lolo niya at ang tiyuhin niyang si Esteban ang namamahala sa maritime division.”
“Bakit ngayon lamang ninyo sinasabi?”
“Dahil nawala ang pangunahing ledger pagkatapos ng insidente. Ang tanging taong maaaring nakakaalam kung saan iyon itinago ay ang ina mo.”
“Patay na si Mama bago pa nangyari ang operasyon.”
“Ngunit bago siya namatay, kinansela niya ang lease at ipinasara ang warehouse. Naniniwala kaming may natuklasan siya.”
Naalala ko ang maliit na susi na iniwan ni Mama sa kahon ng alahas niya.
Wala akong natagpuang kandado o drawer na kabagay noon.
Sa loob ng maraming taon, dala ko iyon sa kuwintas.
Hinawakan ko ang palawit sa leeg ko.
Nakatago roon ang susi.
Napatingin si General Salazar.
“May naalala ka?”
“Marahil.”
Hindi ko sinabi ang tungkol sa susi.
Hindi pa.
“Bakit desperado ang mga Montenegro na makuha ang lupa?”
“Dalawa ang posibilidad,” sabi ni Director Alcaraz. “Maaaring gusto nilang burahin ang ebidensiya. O maaaring may taong gustong makuha ang ebidensiya bago namin mahanap.”
“May kaugnayan ba sa pagkamatay ng unit ko?”
“Naniniwala kaming naipagkanulo ang ruta ninyo. Hindi aksidente ang ambush.”
Tumayo ako nang biglaan.
“Sinabi ng report na intercepted ang communication.”
“Binago ang report.”
“Sino ang nagbago?”
“Hindi namin alam. Ngunit ang authorization code ay nanggaling sa isang security contractor na konektado sa Montenegro Holdings.”
Nagsimulang manginig ang mga kamay ko.
Apat na taon kong sinisi ang sarili ko dahil ako lamang ang nabuhay.
Ngayon, nalaman kong maaaring may taong sadyang nagpadala sa amin sa bitag.
“Gusto kong pumunta sa South Harbor.”
“Hindi ligtas.”
“Lupa ko iyon.”
“Kung talagang may ledger doon, may ibang naghahanap din nito.”
“Mas mabuting mauna tayo.”
Makalipas ang isang oras, nasa convoy na kami patungo sa harbor.
Hindi ko alam na sinundan kami ni Rafael.
Nalaman ko lamang nang huminto ang itim niyang SUV sa likod ng sasakyan namin.
Bumaba siya kasama ang dalawa niyang security personnel.
“Ano ang ginagawa mo rito?” tanong ko.
“May nagsabi sa akin na pumunta ka sa South Harbor kasama ang mga tauhan ng national security.”
“Sino?”
Hindi siya sumagot.
Iyon ang unang senyales na may mali.
Lumapit si Director Alcaraz.
“Mr. Montenegro, classified operation ito. Kailangan ninyong umalis.”
“Ang pangalan ng pamilya ko ang pinag-uusapan. Hindi ako aalis.”
“Paano mo nalaman ang tungkol sa operasyon?”
“Tumawag si Celeste.”
Nagkatinginan kami ni General Salazar.
Walang sinuman sa amin ang nagsabi kay Celeste.
“Nasaan siya ngayon?” tanong ko.
Kinuha ni Rafael ang telepono at tinawagan ang sekretarya.
Patay ang linya.
Mula sa loob ng warehouse, may kumalabog.
Sabay-sabay kaming napalingon.
Bukas nang bahagya ang side door.
Ang kandadong inilagay ng caretaker kaninang umaga ay nakahandusay sa lupa.
May nauna sa amin.
Iniwan namin ang ilang tauhan sa labas at maingat na pumasok.
Maalikabok ang loob. Nakatambak ang mga lumang kahon at sirang kagamitan. Sa pinakalikod ay may maliit na opisina na dating ginagamit ng ina ko.
Ipinapasok ko ang susi sa lock ng desk.
Sakto iyon.
Sa loob ay may lumang notebook, flash drive at ilang resibong may pirma.
Bago ko pa mahawakan ang mga iyon, may malamig na bagay na tumapat sa batok ko.
“Lumayo ka sa drawer.”
Boses ni Celeste.
Nakatayo siya sa likod ko, may hawak na baril.
Sa tabi niya ay si Esteban Montenegro, ang tiyuhin ni Rafael.
May kasama silang apat na armadong lalaki.
“Uncle?” gulat na tanong ni Rafael.
Umiling si Esteban.
“Dapat nanatili ka sa club.”
“Ano ang ginagawa ninyo?”
“Inililigtas ang kompanyang ipinamana sa iyo.”
“Sa pamamagitan ng pagtutok ng baril sa mapapangasawa ko?”
Napatingin ako kay Rafael.
Hindi ko inasahang gagamitin pa rin niya ang salitang iyon.
Tumawa si Celeste.
“Mapapangasawa? Kaninang umaga, diring-diri ka pa sa kaniya.”
“Celeste, ibaba mo ang baril.”
“Hindi mo pa rin naiintindihan, Rafael. Ako ang gumawa ng paraan upang mapilit ang pamilya Sevilla na mangutang. Ako rin ang nagpadala sa iyo ng valuation ng South Harbor. Kung hindi ka lang masyadong mapagmataas, nakuha na sana natin ang lupa nang hindi umaabot dito.”
Namuti ang mukha ni Rafael.
“Ikaw ang nasa likod ng mga utang nila?”
“Hindi mahirap manipulahin ang market kapag hawak mo ang mga kontrata at iskedyul ng pagbabayad.”
“Bakit?”
“Dahil narito ang ledger na kayang magpabagsak sa pamilya mo.”
Lumapit si Esteban sa desk.
“Ako ang nagpatakbo ng shipping route. Ngunit ang lolo mo ang nag-utos. Kapag lumabas ang mga dokumentong iyan, pati pangalan ng ama mo ay madadamay.”
“Kasama ba kayo sa ambush sa Black River?” tanong ko.
Hindi nagbago ang mukha ni Esteban.
“Ang unit ninyo ay napunta sa maling lugar.”
“Sinadya ninyong ibigay ang ruta.”
“Kinailangan naming protektahan ang negosyo.”
Sa likod ko, narinig kong humigpit ang paghinga ni General Salazar.
Labindalawang sundalo ang nawala dahil sa mga lalaking nasa harap namin.
Hindi lamang ito tungkol sa lupa.
Hindi lamang ito tungkol sa utang.
Ito ang sagot sa tanong na apat na taon nang sumisira sa akin.
Bakit kami?
“Patayin ninyo sila,” malamig na utos ni Esteban. “Sunugin ang warehouse pagkatapos.”
Bago pa makakilos ang mga tauhan niya, biglang inihagis ni Rafael ang sarili kay Celeste.
Pumutok ang baril.
Tinamaan si Rafael sa balikat.
Napaatras si Celeste at iyon ang pagkakataong hinihintay ko.
Hinawakan ko ang pulsuhan niya, pinaikot iyon palabas at pinatama ang siko sa panga niya. Bumagsak ang baril sa sahig.
Kasabay nito, kumilos sina General Salazar at Director Alcaraz.
Naging magulo ang warehouse.
May sumabog na ilaw sa itaas. Nabalot ng dilim ang kalahati ng gusali. Sunod-sunod ang putok habang nagtatago ang mga tao sa likod ng crates.
Kinuha ko ang baril ni Celeste.
Sa isang iglap, bumalik ang dating katahimikan sa loob ko.
Hindi ang katahimikan ng takot.
Kundi ang katahimikang dumarating bago ang bawat misyon.
Nakita ko ang unang armadong lalaki sa kaliwa.
Binaril ko ang kamay niya.
Ang ikalawa ay papalapit kay General Salazar. Tinamaan ko ang balikat nito bago pa maitaas ang armas.
Ang ikatlo ay nagtago sa bakal na haligi. Isang sulyap sa repleksiyon ng salamin ang sapat upang malaman ko ang posisyon niya.
Pinaputukan ko ang ilaw sa ibabaw niya. Sa pagkagulat, lumabas siya sa taguan at agad siyang napabagsak ng mga tauhan ni Alcaraz.
Si Esteban ang huling naiwan.
Nahawakan niya si Rafael at itinapat ang baril sa sentido ng pamangkin.
“Ibaba mo ang baril, Captain.”
Nakatayo ako labinlimang metro mula sa kanila.
Dumudugo ang balikat ni Rafael, ngunit nanatiling mulat.
“Alessandra, huwag mo siyang sundin.”
“Huwag kang magsalita,” sigaw ni Esteban.
“Ibaba mo!” utos niya sa akin.
Dahan-dahan kong ibinaba ang baril.
Ngumiti siya.
Iyon ang pagkakamali niya.
Sa sandaling lumuwag ang pagkakadikit ng baril sa ulo ni Rafael, sumipa ako sa isang maliit na metal bolt sa sahig.
Kumalansing iyon sa kanan.
Napalingon si Esteban.
Itinaas ko ang baril at pinaputukan ang kamay niya.
Bumagsak ang armas.
Agad siyang sinugod ni Rafael sa kabila ng sugat. Pareho silang bumagsak sa sahig bago tuluyang nakaposas si Esteban.
Tahimik ang warehouse nang matapos ang lahat.
Si Celeste ay nakaupo sa gilid, nakaposas at duguan ang labi. Ang matamis na mukhang ipinapakita niya sa mga party ay tuluyan nang nawala.
Lumapit ako sa desk at kinuha ang notebook.
Nakalista roon ang mga petsa, shipment code, halaga at mga opisyal na binayaran upang palusutin ang mga armas. Nandoon din ang eksaktong petsa ng Operation Black River.
Sa tabi nito ay ang pangalan ng handler na nagbago sa ruta namin.
Esteban Montenegro.
Napaupo ako.
Hindi ko napansing umiiyak na pala ako.
Lumapit si General Salazar at tahimik na tumayo sa tabi ko.
“May ebidensiya na tayo,” sabi niya.
“Apat na taon akong naniwalang kasalanan kong ako ang nabuhay.”
“Hindi kailanman naging kasalanan ang mabuhay.”
“Dapat nakita ko ang bitag.”
“Hindi ka diyos, Alessandra.”
Tinitigan ko ang mga pangalan sa notebook.
Sa unang pagkakataon, hindi ko nakita ang mga kasamahan ko bilang mga taong nabigo kong iligtas.
Nakita ko silang mga taong pinagtaksilan.
At ngayon, maaari ko nang ipaglaban ang katarungan para sa kanila.
Nadala sa ospital si Rafael.
Hindi malubha ang tama, ngunit kinailangan niyang operahan upang alisin ang bala sa balikat. Nang magising siya, ako ang una niyang nakita.