ANIM NA ARAW LAMANG AKONG NAWALA UPANG MAGTRABAHO SA IBANG BANSA, NGUNIT PAG-UWI KO AY IBANG PAMILYA NA ANG NAKATIRA SA AKING KONDOMINYUM! IPINAGBILI PALA ITO NG MATAPOBRE KONG BIYENAN UPANG BAYARAN ANG KANILANG UTANG—KAYA IPINAKULONG KO ANG SARILI KONG ASAWA AT BIYENAN NANG WALANG HALONG AWA!
Ako si Maya, tatlumpu’t dalawang taong gulang, at isang Senior Civil Engineer sa isang sikat na kumpanyang nagtatayo ng mga tulay at matataas na gusali. Bata pa lamang ako ay namulat na ako sa hirap ng buhay, kaya naman isinumpa ko sa aking sarili na hindi ako mamamatay na mahirap. Sa pamamagitan ng dugo, pawis, at napakaraming tulog na isinakripisyo, naabot ko ang aking mga pangarap. Bago pa man ako makipag-isang dibdib sa asawa kong si Kiko, nakapagpundar na ako ng isang napakalaki at marangyang kondominyum sa pinakasentro ng Makati. Nakapangalan ito sa akin at ito ang aking pinakamahalagang kayamanan.
Ngunit ang pagpapakasal ko kay Kiko ay nagdala sa akin sa isang pamilyang puno ng lihim at pagbabalatkayo. Ang kanyang inang si Donya Lupe ay mula sa isang pamilyang unti-unti nang nawawalan ng yaman, ngunit pilit pa ring nagmamarunong at nagmamataas sa lipunan. Kailanman ay hindi naging maganda ang trato sa akin ni Donya Lupe; madalas niyang ipamukha sa akin na ang aking pera ay galing lamang sa “pagiging trabahador” habang sila raw ay may dugong bughaw.
Isang araw, kinailangan kong lumipad patungong Singapore upang pangasiwaan ang isang malaking proyekto. Anim na araw lamang ang itatagal ng aking kontrata doon. Anim na araw akong walang maayos na pahinga, nakababad sa arawan sa mga construction site, at walang oras upang makipag-usap sa telepono. Ang tanging nagbibigay sa akin ng lakas ay ang ideya na makakauwi ako sa aking tahimik at napakagandang bahay na amoy lavender, kung saan maaari akong makapagpahinga sa aking malambot na kama.
Nang makarating ako sa Pilipinas, hila-hila ko ang aking napakabigat na maleta. Pagod na pagod ang aking mga binti nang maglakad ako sa pasilyo ng ika-limampung palapag ng gusali.
Ngunit nang itapat ko ang aking daliri sa fingerprint scanner ng aking pinto, hindi ito bumukas. Sa halip na berdeng ilaw, isang pulang ilaw ang kumislap. Access Denied.
Sinubukan ko ang passcode. Mali rin. Kumabog nang mabilis ang aking dibdib. Bago pa man ako makatawag ng guwardiya, biglang bumukas ang pintuan mula sa loob.
Ang tumambad sa akin ay isang pamilyang hindi ko kilala. Isang babaeng nagngangalang Ginang Salazar ang nakatayo sa aking harapan, may hawak na basahan. Nang sumilip ako sa loob, halos tumigil ang pag-ikot ng aking mundo. Ang mga pinasadya kong mamahaling muwebles na galing pa sa Europa ay pinagpapalit-palit ng pwesto ng mga nagbubuhat na trabahador. May dalawang batang naglalaro sa ibabaw ng aking paboritong sopa, at ang amoy ng bahay ay hindi na lavender, kundi amoy ng piniritong isda.
“Sino po kayo?! Anong ginagawa ninyo sa loob ng aking bahay?!” pasigaw kong tanong, nanlalaki ang mga mata sa halo-halong gulat at galit.
Kumunot ang noo ni Ginang Salazar. “Bahay? Miss, baka naliligaw ka ng palapag. Kami ang mga Salazar. Tatlong araw na kaming nakatira rito. Nabili namin ang unit na ito mula sa isang matandang babae.”
“Nabili?! Imposible! Ako si Maya, ang nag-iisa at legal na may-ari ng kondominyum na ito! Hindi ko ito kailanman ipinagbili! Nasaan ang asawa kong si Kiko?!” nanginginig ang buo kong katawan habang sumisigaw.
Lumapit ang asawa ni Ginang Salazar na may hawak na makapal na sobre. “Misis, wala kaming pakialam sa asawa mo. Binili namin ito nang direkta kay Donya Lupe. May hawak siyang Special Power of Attorney na may pirma mo, na nagbibigay sa kanya ng buong karapatan na ipagbili ang bahay mo habang nasa ibang bansa ka. Binayaran namin ito ng limampung milyong piso nang buo. Legal ang mga papeles namin kaya huwag kang gumawa ng iskandalo rito!”
Bago pa man ako makapagsalita, isinara nila ang pinto sa aking harapan. BLAG!
Napahawak ako sa pader upang hindi ako matumba. Nag-init ang gilid ng aking mga mata ngunit hindi ko hinayaang tumulo ang aking mga luha. Ipinagbili ng aking biyenan ang aking bahay gamit ang isang pekeng dokumento habang nagpapagod ako sa ibang bansa?! At sigurado akong kasabwat ang walang-hiya kong asawa!
Gusto kong gibain ang pinto, ngunit alam kong hindi iyon ang tamang laban. Ang mga walang-hiyang gumagamit ng batas upang magnakaw ay dapat durugin gamit ang mas matalim na batas.
Agad kong kinuha ang aking telepono at tinawagan ang aking matalik na kaibigan at pinakamatinik na abogado sa Maynila, si Abogada Miranda.
“Miranda, kailangan ko ang buong pwersa ng iyong law firm ngayon din,” malamig ngunit nag-aapoy na utos ko habang naglalakad pabalik sa elevator. “Ang kondominyum ko, ninakaw at ipinagbili nina Donya Lupe at Kiko gamit ang pekeng dokumento. Gusto kong makuha ang mga papeles mula sa Registry of Deeds sa lalong madaling panahon. Ipapasa natin silang lahat sa rehas.”
“Naintindihan ko, Maya. Kukuha ako ng mga handwriting experts upang patunayan na peke ang pirma mo. Ihanda mo ang sarili mo, dahil ang kasong Syndicated Estafa at Falsification of Public Documents na isasampa natin ay walang piyansa,” matapang na sagot ni Abogada Miranda.
Sa halip na umiyak at magmukmok sa isang hotel, dumiretso ako sa malaking mansyon nina Donya Lupe sa isang eksklusibong subdibisyon. Walang takot kong nilampasan ang mga guwardiya sa tarangkahan. Hila-hila ko ang aking maleta, itinulak ko ang malaking pintuan ng kanilang mansyon na tila ako ang nagmamay-ari nito.
Sa loob, isang napakarangyang salu-salo ang nagaganap. May mahabang mesa na puno ng mga mamahaling pagkain, champagne, at mga bisitang nakasuot ng naggagarang kasuotan. Sa gitna ng lahat ay nakaupo si Donya Lupe, nakasuot ng isang napakalaki at kumikinang na kwintas na diyamante na halatang bagong bili. Sa kanyang tabi ay si Kiko, nakangiti at nakikipag-inuman sa kanilang mga mayamang kaibigan.
Nang pumasok ako, biglang namatay ang musika. Nabitiwan ni Kiko ang hawak niyang baso ng alak. Basag.
“M-Maya?! Akala ko ba bukas pa ang uwi mo mula sa Singapore?!” nanginginig at namumutlang tanong ni Kiko.
Naglakad ako patungo sa kanila. Ang bawat hakbang ng aking sapatos ay tila nagbabadya ng isang delubyo. Nang makalapit ako kay Kiko, walang pag-aatubili kong itinaas ang aking kamay at binigyan siya ng isang napakalutong na sampal na yumanig sa kanyang pagkatao. PAAAK!
Napasinghap ang lahat ng mga bisita. Namula ang pisngi ni Kiko at napayuko siya sa sobrang hiya.
“Walang-hiya ka!” bulyaw ko, ang boses ko ay umalingawngaw sa buong mansyon. “Habang nagpapakamatay ako sa pagtatrabaho sa ibang bansa, ninanakaw ninyo ang bahay ko?! Nasaan ang limampung milyong piso na ninakaw ninyo sa akin?!”
Tumayo si Donya Lupe, pinipilit na itago ang kaba sa pamamagitan ng pagmamataas. Tiningnan niya ako mula ulo hanggang paa. “Aba, umuwi na pala ang palengkera kong manugang! Anong iniiyak-iyak mo diyan, Maya? Oo, ipinagbili ko ang bahay mo! At ano naman? Asawa ka ng anak ko! Ang lahat ng ari-arian mo ay sa kanya rin! Malapit nang bumagsak ang negosyo ng aming pamilya, kaya ginamit ko lang ang bahay mo upang bayaran ang aming mga utang. Dapat nga ay magpasalamat ka dahil nagkaroon ng silbi ang buhay mo sa aming pamilya!”
Umiling ako, hindi makapaniwala sa kasakiman ng matandang nasa harapan ko.
“Silbi? Kaya pala nakabili ka ng bagong kwintas na diyamante gamit ang dugo at pawis ko?! Paano kayo nakagawa ng kasulatan nang wala ang pirma ko?!”
“Ako ang pumirma para sa iyo, Maya,” mapang-asar na ngiti ni Donya Lupe. “Binayaran ko ang isang notaryo upang patunayan iyon. Naniwala agad ang bumili dahil alam nilang anak ko ang asawa mo. At hinding-hindi mo na mababawi ang pera dahil nakatago na ito sa iba’t ibang bank accounts ng aking kumpanya. Wala kang laban sa akin. Hampaslupa ka lang na pinayagan kong makapasok sa aming pamilya!”
Inaasahan nilang iiyak ako at magmamakaawa, ngunit isang malamig at nakakatakot na tawa ang lumabas sa aking mga labi. Tinitigan ko silang mag-ina nang may matinding pandidiri.
“Limampung milyon… Napakatalino ninyo sana, Donya Lupe. Kaso, naging sakim kayo. At ang kasakiman ninyo ang mismong huhukay ng inyong sariling libingan.”
“Lumayas ka sa pamamahay ko bago ko ipatawag ang mga pulis!” sigaw ng biyenan ko, namumula sa galit.
Saktong pagkasabi niya ng salitang “pulis,” narinig ng buong kabahayan ang malakas na wang-wang ng tatlong sasakyan ng kapulisan (PNP-CIDG) na huminto sa labas ng kanilang tarangkahan.
Bumukas ang pinto at pumasok si Abogada Miranda, kasama ang anim na armadong pulis na may mga bitbit na dokumento. Nagkagulo ang mga mayamang bisita. Ang iba ay nagtakbuhan palabas upang hindi madamay sa iskandalo.
Nanlaki ang mga mata ni Kiko. “M-Maya, anong ibig sabihin nito?!”
“Ibig sabihin niyan, Kiko, oras na upang pagbayaran ninyo ang inyong mga kasalanan,” malamig kong sagot.
Tumayo si Abogada Miranda sa gitna ng sala. “Donya Lupe at Kiko, may hawak kaming kautusan mula sa husgado (Warrant of Arrest) upang hulihin kayo para sa kasong Syndicated Estafa at pamemeke ng mga pampublikong dokumento. Ang papeles na ginamit ninyo ay pinatunayan nang peke ng aming mga eksperto kahapon pa lamang. At dahil umaabot sa limampung milyon ang halaga ng inyong ninakaw, hindi kayo maaaring magbayad ng piyansa upang makalaya.”
