UMUWI ANG OFW NANG WALANG PASABI MATAPOS ANG LIMANG TAON SA ABROAD, PERO IBANG PAMILYA NA ANG NAKATIRA SA KANILANG BAHAY! AKALA NIYA, TINAKAS NG ASAWA ANG LAHAT NG IPON NIYA—HANGGANG SA ISANG KAPITBAHAY ANG NAGBUKAS NG NAKAKAGULAT NA KATOTOHANAN!
Limang taon siyang nagpakahirap sa ibang bansa para mabigyan ng magandang buhay ang kanyang mag-ina. Ngunit nang umuwi siya nang walang pasabi, ibang pamilya na ang nakatira sa bahay na pinaghirapan niyang bayaran.
Hindi na makontak ang kanyang asawa. Wala ring nakaaalam kung nasaan ang kanyang anak.
Napaupo siya sa kalsada, yakap ang dalawang balikbayan box, habang umiiyak na parang batang nawalan ng lahat.
Pero nang dumating ang dati nilang kapitbahay at marinig ang kanyang kuwento, hindi ito naawa. Sa halip, bigla itong tumawa at nagsabi ng isang bagay na lalong nagpagulo sa kanyang isip.
Limang taon.
Ganoon katagal hindi nakauwi sa Pilipinas si Renato Villanueva, isang 39-anyos na construction worker sa Riyadh, Saudi Arabia.
Sa loob ng limang taon, halos araw-araw niyang tinitiis ang matinding init, pagod, at pangungulila.
Alas-kuwatro pa lamang ng madaling-araw ay gising na siya. Minsan, tinapay at kape lamang ang kanyang almusal. Sa tanghali, kahit napakainit ng panahon, kailangan niyang magbuhat ng mabibigat na bakal at semento.
Tuwing gabi, habang nagpapahinga ang kanyang mga kasamahan, nakatitig naman siya sa cellphone, naghihintay ng pagkakataong makausap ang kanyang pamilya.
“Papa, kailan ka po uuwi?”
Iyan ang madalas itanong ng kanyang walong taong gulang na anak na si Mika.
“Malapit na, anak. Mag-iipon lang si Papa para makabili tayo ng magandang bahay.”
“Promise po?”
“Promise, prinsesa ko.”
Ngunit pagkatapos ng bawat video call, tahimik na umiiyak si Renato.
Hindi niya alam kung ilang kaarawan pa ng kanyang anak ang hindi niya madadaluhan.
Hindi rin niya alam kung ilang Pasko pa niyang sasalubungin nang mag-isa.
Ang kanyang asawang si Liza naman ang nagsisilbing lakas niya.
“Mahal, huwag mong pababayaan ang sarili mo. Hindi naman kailangang puro trabaho,” palagi nitong paalala.
Ngunit iisa ang sagot ni Renato.
“Konting tiis na lang. Gusto kong magkaroon tayo ng sariling negosyo para hindi na ako aalis ulit.”
Buwan-buwan, halos buong sahod niya ay ipinapadala niya sa Pilipinas.
Sa bawat perang natitira, pilit niyang pinagkakasya ang kanyang pagkain at personal na pangangailangan.
May mga pagkakataong gusto niyang bumili ng bagong sapatos, ngunit kapag naaalala niya ang kanyang anak, ibinabalik niya iyon sa estante.
“Mas kailangan ni Mika ng gamit sa eskuwela,” bulong niya.
Isang hapon, matapos ang limang taong pagtatrabaho, ipinatawag siya ng kanyang supervisor.
“Renato, congratulations. Your contract is complete. The company has approved your performance bonus.”
Hindi makapaniwala si Renato.
Bukod sa kanyang huling sahod at mga benepisyo, nakatanggap siya ng malaking bonus dahil sa kanyang mahusay na trabaho.
Sa wakas, maaari na siyang umuwi.
At may naisip siyang sorpresa.
Hindi niya sasabihin kay Liza.
Gusto niyang bigla na lamang kumatok sa kanilang bahay, yakapin ang kanyang mag-ina, at sabihin:
“Hindi na ako aalis. Dito na ako sa inyo.”
Kinabukasan, bumili siya ng mga pasalubong.
Mga tsokolate, damit, sapatos, at isang malaking manikang matagal nang hinihiling ni Mika.
Dalawang malalaking balikbayan box ang kanyang inihanda.
Habang nasa eroplano, halos hindi siya makatulog sa sobrang pananabik.
Paulit-ulit niyang tinitingnan ang lumang litrato nilang mag-anak.
Paglapag sa NAIA, agad siyang sumakay ng van patungo sa kanilang bayan sa Batangas.
Habang papalapit, bumibilis ang tibok ng kanyang puso.
Ngunit nang huminto ang sasakyan sa tapat ng kanilang bahay, unti-unting nawala ang kanyang ngiti.
“Kuya, sigurado po ba kayong ito ang address?” tanong ng driver.
“Oo. Dito ako nakatira.”
Pero may kakaiba.
Ang dating berdeng gate ay kulay itim na.
Ang lumang bubong ay napalitan ng bago.
May mga halamang hindi niya nakikilala sa bakuran.
At higit sa lahat, may isang lalaking nakaupo sa kanilang terasa.
Bumaba si Renato.
“Magandang hapon po. Nandiyan po ba si Liza Villanueva?”
Nagulat ang lalaki.
“Sino?”
“Asawa ko po. Dito kami nakatira.”
Napakunot ang noo ng lalaki.
“Pasensiya na, pero kami na ang nakatira rito. Halos apat na buwan na.”
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa buong katawan ni Renato.
“Ano pong ibig ninyong sabihin?”
“Inupahan namin itong bahay sa pamamagitan ng isang ahente. Sabi nila, lumipat na raw ang dating nakatira.”
“Lumipat? Saan po?”
“Hindi ko alam, iho.”
Hindi agad nakapagsalita si Renato.
Tumingin siya sa bahay na limang taon niyang pinangarap balikan.
Doon niya unang kinalong si Mika.
Doon sila unang nagdiwang ng Pasko bilang mag-asawa.
At ngayon, parang isa na lamang siyang estranghero.
Nanginginig ang kanyang kamay nang tawagan si Liza.
Hindi makontak.
Sinubukan niya ulit.
Wala pa rin.
Nagpadala siya ng mensahe.
Mahal, nasa Pilipinas na ako. Nasaan kayo ni Mika? Bakit ibang tao ang nasa bahay natin?
Lumipas ang ilang minuto.
Walang sagot.
Biglang bumigat ang kanyang dibdib.
May iba na bang lalaki si Liza?
