Mabigat ang metal na kahon.
Nang buksan ito ni Lolo Mateo gamit ang kanyang lumang paet, pumasok si Lola Rosa sa kwarto.
“Ano ’yan, Mateo?”
Sa loob ng kahon ay may 1 lumang bag na plastic na hindi nabasa ng tubig.
Naglalaman ito ng 3 malalaking sobre.
Binuksan ni Lolo Mateo ang unang sobre.
Naglalaman ito ng mga lumang titulo ng lupa at 1 kasulatan ng pagmamay-ari na nakapangalan sa orihinal na nagpatayo ng bahay noong taong 1955.
Ngunit ang ikalawang sobre ang nagpasinghap sa mag-asawa.
May nakagupit na 10 lumang resibo ng bank deposit at 1 sertipiko ng shares sa isang malaking kumpanya ng konstruksyon sa Maynila.
Nakalagay sa kasulatan: “Ipamamana ang lahat ng ari-arian at shares sa sinumang makakabili at mag-aayos ng bahay na ito nang may pagmamahal.”
May kalakip din itong sertipiko galing sa 1 kilalang legal office sa Makati na may petsang 10 taon na ang nakararaan.
Hindi agad nakapagsalita ang mag-asawa.
Kinabukasan, sumakay si Lolo Mateo ng bus patungong Makati upang ipasuri sa abogadong nakatala sa dokumento ang mga papel.
Pagkaraan ng 3 oras na pag-uusap at beripikasyon sa bangko, kumpirmado ang lahat.
Dahil walang direktang tagapagmana ang matandang negosyante at nakasaad sa kanyang huling habilin na ibigay ang legal na karapatan sa sinumang bumili at nag-ayos ng bahay, si Lolo Mateo at Lola Rosa ang naging legal na may-ari ng lahat ng ari-arian nito.
Ang kabuuang halaga ng shares at naipong interes sa bangko ay umabot sa 18,000,000 piso.
Hindi nagdalawang-isip si Lolo Mateo.
Inayos niya ang buong bahay at ginawang isang magandang 2-storey house na may malawak na bakuran.
Kumuha rin sila ng 2 kasambahay para tumulong sa kanila araw-araw.
Bumili sila ng 1 bagong sasakyan at naglagay ng 1,000,000 piso na pondo para sa mga senior citizen sa kanilang barangay.
Makalipas ang 6 na buwan, nakarating kay Dennis ang balita.
Nalaman niyang ang kanyang pinalayas na magulang ay milyunaryo na ngayon at nakatira sa isang magandang rest house sa Tarlac.
Dahil sa matinding gipit sa pera at may utang na 500,000 piso sa bangko, nagmadali si Dennis, si Cynthia, at ang 2 nilang anak na pumunta sa Tarlac.
Pinagbuksan sila ng 1 kasambahay at pinapasok sa malawak na sala.
Umapak si Dennis sa makinang na sahig—ang mismong sahig kung saan nahanap ang kahon.
Lumabas si Lolo Mateo at Lola Rosa na maayos ang suot at masigla ang perwisyo.
“Ma! Pa!” sigaw ni Dennis sabay yakap sa dalawa. “Napakaswerte niyo naman! Miss na miss na namin kayo!”
Umayos ng upo si Cynthia at ngumiti nang malapad.
“Sabi ko na nga ba, Tay, May magandang plano ang Diyos sa inyo. Kaya lang, nababalitaan namin na nahihirapan kayo rito sa malaking bahay. Baka kailangan niyo ng mag-aalaga?”
Tumingin nang diretso si Lolo Mateo sa kanyang anak at manugang.
“Nandito kami para kunin kayo uli sa bahay natin sa San Fernando,” sabi ni Dennis. “O kaya, dito na lang kami titira para tulungan kayo sa 18,000,000 piso na hawak niyo.”
Malamig ang boses ni Lolo Mateo nang sumagot.
“Noong kailangan namin ng kwarto 6 na buwan ang nakalipas, sinabi niyo na mabigat kami sa gastusin.”
“Nagkamali lang kami noong araw na iyon, Pa!” pakiusap ni Dennis.
Kumuha si Lolo Mateo ng 1 folder mula sa mesa.
Inilabas niya ang 2 papel.
“Ito ang kasunduan noong ibenta ko ang natitirang lupa sa Pampanga para sa pag-aaral niyo. At ito naman ang kopya ng barangay blotter noong araw na pinalayas niyo kami.”
Natahimik si Cynthia.
“Hindi namin kailangan ang tulong niyo ngayon,” wika ni Lola Rosa. “Nang pinalayas niyo kami na may 15,000 piso lang sa bulsa, nakatayo kami sa sarili naming mga paa.”
“Pa, anak niyo ako!” sigaw ni Dennis. “May utang ako na 500,000 piso sa bangko, mababawi ang bahay namin kapag hindi ko nabayaran ngayong buwan!”
Tumingin si Lolo Mateo sa kanyang anak nang may halong lungkot at paninindigan.
“Tinuruan ko kayong maging responsableng tao noong bata pa kayo. Ngunit pinili niyong maging walang utang na loob.”
Kumuha si Lolo Mateo ng 1 tseke.
Nagsulat siya ng 50,000 piso.
Inabot niya ito kay Dennis.
“Iyan ang huling tulong na ibibigay ko sa inyo bilang ama. Gamitin niyo para magsimula uli. Huwag na kayong babalik dito para humingi ng pera.”
“Pa! 50,000 lang? 18,000,000 ang pera niyo!” galit na sabi ni Cynthia.
Tumayo si Lolo Mateo at itinuro ang pinto.
“Ang perang ito ay galing sa bahay na tinanggap kami noong walang-wala kami. Hindi ito para sa mga taong pinalayas ang sarili nilang magulang.”
Walang nagawa si Dennis at Cynthia kundi lumabas ng gate bitbit ang 50,000 piso at ang kanilang hiya.
Naiwan si Lolo Mateo at Lola Rosa sa loob ng kanilang tahanan.
Hawak ni Lolo Mateo ang kamay ng kanyang asawa habang nakatingin sa magandang bakuran.
Mula sa araw na iyon, namuhay sila nang may kapayapaan, dignidad, at sapat na biyaya na ibinahagi rin nila sa mga taong totoong nagmamahal at tumutulong sa kapwa.