“Alimango? Hipon?” mahina kong tanong, habang iginaganti sa kanila ang isang malamig na ngiti. “Sa ₱900 na ambag ninyong dalawa, ang tanging mabibili ko lang ay isang platitong sardinas at isang kilong kanin. O kaya naman, baka gusto ninyong paghatian ang barya para i-uwi ninyo uli?”
Biglang nawala ang ngiti sa mga labi ni Brenda. Namula ang mukha niya sa hihiya habang nakatingin ang 22 nilang bisita sa aming dalawa.
“Anong ibig mong sabihin, Ate?! Pinapahiya mo ba kami sa harap ng mga kaibigan namin?!” bulyaw ni Carla, nanginginig ang boses sa galit.
“Hindi ko kayo pinapahiya, Carla. Kayo mismo ang nagdala ng kahihiyan sa sarili ninyo,” seryoso kong sagot.
Tumalikod ako at kinuha ang isang makapal na sobre mula sa aparador. Ibinagsak ko ito sa mesa sa harap nila.
“Akala ninyo ba ay hindi ko alam ang mga pinag-gagawa ninyo? Akala ninyo ba habang nag-aalaga ako kay Tatay rito sa probinsya, walang alam ang mga kapitbahay at ang abugado namin?”
Binuksan ko ang sobre at inilantad ang huling huling hiling o Huling Habilin (Last Will and Testament) ni Tatay, pati na rin ang mga resibo ng mga utang nila na pinambili nila ng mga branded bag at kotse noon—na si Tatay ang nagbayad dahil sa awa!
Ang Pasabog na Katotohanan
“Naka-record ang lahat,” pagpapatuloy ko habang nakatingin sa 22 nilang bisita na ngayon ay natahimik na at nagbubulungan. “Ang bahay na ito, ang lupa, at lahat ng ipon ni Tatay ay ipinamana niya sa akin—at nakasaad sa testamento na bawal na bawal kayong tumapak dito o mag-angkin ng kahit ano, dahil kayo ang mga anak na nagtatwa sa kanya noong nag-aagaw-buhay siya!”
Napatunganga sina Brenda at Carla. Namutla sila nang husto. Ang mga bisita nila ay nagsimula nang lumayo at bumulong-bulong: “Grabe naman pala ang mga babaeng ito… akala ko mayaman talaga, ambag lang pala ay ₱900 tapos umasa pang pakakainin ng alimango ang 22 katao?”
“At tungkol sa ₱900 ninyo?” kinuha ko ang mga barya sa mesa at inilagay sa maliliit nilang palad. “Ito, isauli ko na sa inyo. Hindi ko kailangan ang limos ninyo para sa pagpaparangal sa tatay ko. Ako ang nagbuhos ng pawis para alagaan siya, kaya kaya kong buhayin ang alaala niya nang walang tulong ninyong dalawa!”
Ang Paglisan ng mga Mapangmataas
Hindi na nakapagsalita si Brenda. Nakayuko si Carla habang hila-hila ang asawa palayo sa pintuan. Agad ding nag-alisan ang 22 nilang bisita sa sobrang hihiya, ni walang naglakas-loob na lumingon pabalik.
Pagkaalis nila, dinala ko ang simpleng plato ng pansit at kanin sa harap ng litrato ni Tatay. Tumulo ang mga luha ko, hindi dahil sa sakit kundi dahil sa luwag ng aking dibdib.
“Tapos na ang palabas nila, ‘Tay,” bulong ko habang nakangiti. “Makapahinga ka na nang payapa. Naipaghiganti ko na ang iyong dangal.”