Ako si Anton, dalawampu’t walong taong gulang. Sa loob ng tatlong taon, nakasama ko ang isang babaeng tila bumaba mula sa kalangitan—si Clara. Sa edad niyang dalawampu’t apat, taglay ni Clara ang pinakamagandang mukha at pambihirang maputi at makinis na balat na tila porselana. Sa tuwing naglalakad kami, palagi siyang nakakakuha ng atensyon dahil sa kanyang natural na ganda at kinang. Subalit, nagbago ang lahat nang pumasok kami sa huling taon ng aming relasyon.

Ang dating masigla at maasikasong si Clara ay naging tahimik at malamig. Ang kanyang maputing balat ay naging labis na maputla. Madalas siyang nakakulong sa aming kwarto, palaging nakahiga, at tila walang anumang enerhiya upang kausapin ako. Dahil sa matinding panlalamig na ito, unti-unting nawala ang aking pasensya. Pakiramdam ko ay hindi na niya ako mahal at naging pabigat na lamang siya sa aking buhay.

Dahil dito, nakahanap ako ng sigla sa ibang babae—kay Valerie, isang dalawampu’t limang taong gulang na katrabaho ko na palaging nagpaparamdam sa akin na ako ay mahalaga. Dalawang araw na ang nakalipas, nag-impake ako ng aking mga gamit at walang-atubiling sinabi kay Clara na iiwan ko na siya para kay Valerie. Inasahan kong pipigilan niya ako, ngunit nanatili siyang nakatayo nang tahimik. Isang tipid, malungkot, at maputlang ngiti lamang ang isinukli niya sa akin habang pinagmamasdan akong lumabas ng pinto. Walang anumang bakas ng emosyon sa kanyang mukha.

Dalawang araw matapos ang aming paghihiwalay, nakatanggap ako ng isang mamahaling puting sobre sa bago kong tinitirhan. Isa itong Wedding Invitation. At ang nakasulat: “You are invited to the wedding of Dr. Gabriel and Clara.”

Kinain ako ng matinding ego. Dalawang araw pa lang kaming hiwalay pero magpapakasal na siya agad? Kaya ba siya nanlamig ay dahil may iba na rin siyang lalaki? Dahil sa galit at kayabangan, nagdesisyon akong dumalo sa kasal kasama si Valerie. Gusto kong ipamukha kay Clara na mas masaya ako, at gusto kong tingnan kung sinong lalaki ang ipinalit niya sa akin.

Ginanap ang kasal sa isang napakagandang pribadong glass chapel sa Tagaytay. Pumasok kami ni Valerie na nakasuot ng aming pinakamagarang damit, handang mang-insulto. Ngunit pagtapak ko pa lamang sa loob ng bulwagan, isang nakapanlulumo at mabigat na atmospera ang sumalubong sa akin.

Kakaiba ang paligid. Walang nag-uusap at walang nakangiti. Ang mga bisita—ang mga magulang ni Clara at ang kanyang mga matatalik na kaibigan—ay nakaupo nang tahimik, tulala, at may mabibigat na paghinga. Ang mga mukha nila ay seryoso at nababalot ng matinding kalungkutan. Bakit ganito ang isang araw na dapat ay masaya?

Bago magsimula ang paglalakad ng nobya, namatay ang mga ilaw at isang malaking projector screen ang bumaba sa gilid ng altar.

Ipinakita rito ang isang naka-blur na smartphone screen na unti-unting luminaw upang ilantad ang isang recorded video. Bumungad ang mukha ni Clara. Ang kanyang maganda at maputing balat ay litaw na litaw, ngunit nakasuot siya ng damit-pang-ospital. Wala siyang buhok at nakasuot ng isang manipis na beanie. Tila huminto ang pag-ikot ng aking mundo.

“Hello sa inyong lahat,” mahina, paos, ngunit kalmadong boses ni Clara sa video, pilit na ngumingiti. “Kung pinapanood ninyo ito, ibig sabihin ay hindi ko na kinaya. Isang taon na ang nakalipas nang ma-diagnose ako ng isang malubha at pambihirang sakit na unti-unting nagpahina sa aking katawan.”

Nabitawan ko ang hawak kong imbitasyon. Nagsimulang mangatog ang aking mga tuhod at nanlamig ang buong katawan ko.

“Itinago ko ito kay Anton,” patuloy ni Clara, at sa pagbanggit niya ng pangalan ko, parang sinaksak ng paulit-ulit ang aking dibdib nang walang anumang sugat na nakikita. “Kaka-promote niya lang noon, at nakita ko kung gaano siya kasaya sa mga pangarap niya. Ayokong maging pabigat. Ayokong makita niya akong unti-unting nawawala. Kaya tiniis ko ang sakit nang mag-isa. Kaya ako naging malamig, kaya ako palaging nakahiga… dahil ubos na ubos na ang lakas ko.”

Napahawak ako sa aking dibdib, pinipigilan ang kawalan ng hininga. Diyos ko, ang inakala kong panlalamig niya ay ang kanya palang tahimik na pakikipaglaban kay Kamatayan!

“Nang malaman kong may iba siyang mahal, nakaramdam ako ng matinding kirot, ngunit… nakahinga rin ako nang maluwag,” malungkot na ngiti ni Clara sa video. “Hinayaan ko siyang umalis dalawang araw na ang nakalipas dahil gusto kong maging malaya siya. Gusto kong sumaya siya at magpatuloy sa buhay na hindi nakatali sa isang babaeng malapit nang mawala.”

Kinuyom ko ang aking mga kamao. Ang babaeng sinumbatan ko, ang babaeng ipinagpalit ko, ay isinakripisyo ang kanyang sariling kaligayahan sa mga huling sandali ng kanyang buhay para lamang maprotektahan ako.

“Ngunit bago ako tuluyang magpaalam, may isa akong hiling,” mahinahong dugtong ni Clara, ang kanyang mga mata ay nagpapahiwatig ng purong pagtanggap. “Gusto kong maranasan ang magsuot ng wedding gown. Gusto kong maranasan ang maglakad sa altar. At nagpapasalamat ako kay Dr. Gabriel, ang aking mabuting doktor, na pumayag na bigyan ako ng isang simbolikong kasal ngayon.”

Namatay ang screen. Tumugtog ang isang mabagal at malalim na musika. Bumukas ang dambuhalang pintuan ng simbahan.

Pumasok si Clara. Nakasuot siya ng isang perpektong puting wedding gown na lalong nagpalitaw sa kanyang napakaganda at porselanang balat. Ngunit hindi siya naglalakad. Nakaupo siya sa isang wheelchair, itinutulak ng kanyang amang may seryoso at matigas na ekspresyon. Nakapikit ang mga mata ni Clara, ang kanyang mga kamay ay tahimik na nakapatong sa isang palumpon ng mga puting rosas. Hindi na siya humihinga.

Nanlambot ang mga tuhod ko. Bumagsak ako sa malamig na sahig sa tindi ng pagkabigla. Gusto kong sumigaw, gusto kong tumakbo palapit sa kanya, ngunit walang anumang boses na lumabas sa aking lalamunan. Nakatitig lamang ako habang dahan-dahan siyang idinadaan sa aking harapan. Ang dibdib ko ay tila iniipit ng isang dambuhalang bato, hindi makahinga sa tindi ng sakit at labis na pagsisisi. Tahimik na lumabas ng simbahan si Valerie, iniiwan akong mag-isa sa aking pagkawasak.

Ikinasal si Clara sa lalaking nag-alaga sa kanya hanggang sa huling hininga, habang ako ay nanatiling nakaluhod sa malayo, tulala at binubuhat ang matinding bigat ng katotohanan. Iniwan ko ang aking anghel noong mga panahong pinakakailangan niya ako. Inakala kong naghahanap ako ng mas masayang buhay, ngunit ang hindi ko alam, ang sarili kong kayabangan at katangahan ang tuluyang pumatay sa kaisa-isang liwanag ng aking mundo.