APAT NA TAON AKONG NAGPADALA NG MILYUN-MILYON MULA DUBAI—PERO NANG UMUWI AKO, NATAGPUAN KONG KALBO, GUTOM, AT PUNO NG SUGAT ANG ASAWA KO HABANG NAGPAPAKASARAP ANG NANAY AT KAPATID KO! NAGKUNWARI AKONG MAY DALANG ₱5 MILYONG BONUS, AT ISA-ISANG NABUNYAG ANG KANILANG MGA LIHIM!
BAHAGI 2: ANG LIMANG MILYONG PISONG HINDI NILA ALAM NA WALA
“Ang totoo niyan, Nay…” sabi ko habang pilit na pinipigilan ang panginginig ng aking boses, “may dala pa akong malaking bonus mula sa Dubai.”
Parang may mahika ang salitang bonus.
Kanina lamang, malamig ang mukha ni Nanay Corazon habang nakatingin sa aking asawang nakaluhod sa maruming sahig.
Ngunit nang marinig niya ang sinabi ko, biglang lumiwanag ang kaniyang mga mata.
“Bonus?” mabilis niyang tanong.
Si Camille naman ay halos mabitawan ang kaniyang mamahaling cellphone.
“Kuya, seryoso ka?”
Ngumiti ako.
Ang ngiting pinakamahirap kong ginawa sa buong buhay ko.
“Oo. Malaki ang naging proyekto namin bago ako umuwi.”
Lumapit si Nanay.
“Magkano, anak?”
Tiningnan ko muna si Elena.
Nakatungo pa rin siya.
Nanginginig ang kaniyang mga kamay.
May isang maliit na piraso ng basag na plato na hindi pa niya nabibitawan.
Gusto kong kunin siya at ilayo agad sa bahay na iyon.
Ngunit alam kong may mga bagay na kailangan kong malaman upang matiyak na hindi na nila siya muling masasaktan.
“Mga limang milyon,” sagot ko.
“LIMANG MILYON?!”
Napahiyaw si Camille.
Tinakpan ni Nanay ang kaniyang bibig.
“Diyos ko, Ramon! Napakabuti talaga ng Panginoon sa atin!”
Sa atin.
Halos masuka ako sa dalawang salitang iyon.
Apat na taon akong nagtrabaho sa Dubai.
Apat na taon akong nagtipid sa pagkain.
Apat na taon akong nagpadala ng halos lahat ng aking sahod.
At ngayon, nakikita kong ang babaeng dapat sana’y pinakamahalaga sa buhay ko ay itinuring nilang alipin sa sarili naming tahanan.
Ngunit pinilit kong manatiling kalmado.
“Hindi ko pa dala ang buong pera,” sabi ko. “Nasa international account pa. May ilang dokumentong kailangang ayusin bago mailipat.”
Bahagyang nawala ang ngiti ni Nanay.
“Gaano katagal?”
“Mga ilang araw.”
Napatingin si Camille.
“Kuya, puwede bang diretso na lang sa account ni Nanay gaya ng dati?”
Tumango ako.
“Puwede naman.”
Agad silang nagkatinginan.
Ngunit idinagdag ko:
“Basta maayos ang lahat ng papeles natin.”
“Ano’ng papeles?” tanong ni Nanay.
“Mga resibo, titulo, at bank statements. Gusto kasing makita ng accountant ko sa Dubai kung saan napunta ang mga ipinadala kong pera.”
Biglang natahimik silang dalawa.
Isang segundo.
Dalawa.
Tatlo.
Pagkatapos ay ngumiti si Camille.
“Kuya, hindi mo na kailangan ng accountant! Kami na ang bahala sa pera mo.”
Napatawa ako nang mahina.
“Alam ko. Kaya nga gusto kong makita kung gaano kagaling ang pamamahala ninyo.”
Hindi ko inalis ang ngiti sa aking mukha.
Ngunit sa loob ko, may isang pangakong unti-unting nabubuo.
Elena, hindi ka na nila muling sasaktan.
“Nay, puwede bang ipahinga ko muna si Elena?” tanong ko.
Napairap si Camille.
“Kuya, ang dami pa niyang huhugasang pinggan.”
Napatingin ako sa kaniya.
“May bisita ba tayo?”
“Oo. May darating na mga kaibigan ko mamayang gabi.”
“Kung ganoon, kumuha tayo ng ibang maghuhugas.”
Napakunot ang noo ni Nanay.
“Ramon, bakit mo naman gagastusan pa? Nandiyan naman ang asawa mo.”
Dahan-dahan kong hinawakan ang kamay ni Elena.
“Pagod na siya.”
“Aba, kung pagod siya, mas pagod kami sa pag-aasikaso sa bahay!” sagot ni Nanay.
Hindi ako sumagot.
Sa halip, inalalayan ko si Elena.
Napansin kong nahihirapan siyang tumayo.
At nang maingat kong hawakan ang kaniyang likod, bigla siyang napasinghap.
“Ay…”
Agad akong napahinto.
“Masakit?”
Mabilis siyang umiling.
“Hindi… okay lang…”
Ngunit nakita ko ang takot sa kaniyang mukha.
Hindi siya natatakot sa sakit.
Natatakot siyang may magalit dahil nagsabi siyang nasasaktan siya.
Dinala ko siya sa isang bakanteng kuwarto sa unang palapag.
Pagkasara ko ng pinto, dahan-dahan siyang napaupo sa gilid ng kama.
Hindi siya tumingin sa akin.
“Elena…”
Tahimik.
“Love…”
Biglang nanginig ang kaniyang mga labi.
Apat na taon kong hinintay ang sandaling iyon.
Apat na taon kong pinangarap na mayakap siyang muli.
Ngunit nang lumuhod ako sa harap niya, hindi siya lumapit.
Sa halip, mahina niyang sinabi:
“Ramon… sorry.”
Parang may kutsilyong tumusok sa dibdib ko.
“Bakit ka humihingi ng tawad?”
Tumulo ang luha niya.
“Hindi ko naalagaan ang bahay.”
Napapikit ako.
“Love…”
“Hindi ako naging magandang asawa.”
“Hindi totoo iyan.”
“Wala na akong buhok.”
Hinawakan niya ang kaniyang ulo.
“Ang pangit-pangit ko na.”
Hindi ko napigilan ang aking luha.
Dahan-dahan kong hinawakan ang kaniyang mukha.
“Elena, tingnan mo ako.”
Ayaw niyang tumingin.
“Please.”
Unti-unti niyang itinaas ang kaniyang mga mata.
“Hindi ako umuwi para makita kung gaano kahaba ang buhok mo.”
Tumulo ang luha ko.
“Umuwi ako dahil ikaw ang asawa ko.”
Napahikbi siya.
“At mahal kita.”
Bigla siyang humagulgol.
Niyakap ko siya nang maingat.
Sa unang pagkakataon matapos ang apat na taon, naramdaman kong nasa mga bisig ko muli ang babaeng pinakasalan ko.
Ngunit sa halip na maging masaya, hindi ko mapigilang umiyak.
Dahil ramdam ko kung gaano siya kapayat.
At kung gaano karaming sakit ang kinailangan niyang itago.
“Love,” mahina kong tanong, “ano ang nangyari sa iyo?”
Matagal siyang hindi sumagot.
Pagkatapos ay bumulong:
“May sakit ako.”
Nanlamig ang aking katawan.
“Anong sakit?”
Napatingin siya sa pinto.
“Pakiusap, huwag mong sabihin sa kanila na sinabi ko.”
“Hindi ko ipagsasabi nang walang pahintulot mo.”
Huminga siya nang nanginginig.
“May bukol na nakita sa dibdib ko.”
Napahinto ako.
“Ano?”
“Mahigit isang taon na.”
Nanlaki ang aking mga mata.
“Bakit hindi mo sinabi sa akin?”
Napaluha siya.
“Sinubukan ko.”
“Paano?”
“Tinawagan kita.”
Biglang bumalik sa isip ko ang ilang tawag noong nakaraang taon.
Mga tawag na hindi ko nasagot dahil nasa construction site ako.
Mga mensaheng sinasabing urgent ngunit kalaunan ay sinundan ng mensaheng okay na ako.
“Elena…”
“Pero noong nalaman ni Nanay…”
Napahinto siya.
“Ano ang ginawa niya?”
Tumulo ang luha niya.
“Sinabi niyang huwag kitang istorbohin.”
Napahigpit ang aking kamay.
“At?”
“Siya raw ang bahala sa pagpapagamot ko.”
Tiningnan ko ang kaniyang mga braso.
Ang mga marka ng karayom.
Ang medical bandage.
Ang mga sugat sa kaniyang anit.
“May doktor ka ba?”
Tumango siya.
“Opo.”
“Anong diagnosis?”
“May breast cancer po ako.”
Parang tumigil ang buong mundo.
Hindi ako makahinga.
Ang asawa kong iniwan kong malusog at masayahin apat na taon na ang nakalipas ay nakikipaglaban pala sa isang malubhang sakit.
At wala akong kaalam-alam.
“Love, may treatment ka ba?”
Tumango siya.
“Opo. Nagkaroon po ako ng chemotherapy.”
Dahan-dahan kong hinawakan ang kaniyang kamay.
“Kaya ka nawalan ng buhok?”
Tumango siya.
“Pero may mga sugat din po kasi…”
Napatingin ako sa kaniyang anit.
“Ano ang nangyari?”
Nanginginig niyang sinabi:
“Pinilit po nila akong ahitin ang natitirang buhok ko.”
Nanlamig ang aking katawan.
“Sino?”
Hindi siya sumagot.
Ngunit hindi na niya kailangang sabihin.
“Nasaan ang medical records mo?” tanong ko.
“Sa lumang bag ko.”
“Saan?”
“Sa storage room sa likod.”
Tumango ako.
“May susi ba?”
Umiling siya.
“Si Camille ang may hawak.”
Huminga ako nang malalim.
Hindi ko alam kung gaano kalaki ang kasalanang nagawa ng pamilya ko.
Ngunit alam kong kailangan kong maipatingin si Elena sa doktor sa lalong madaling panahon.
At kailangan kong malaman kung bakit itinago sa akin ang kaniyang sakit.
Maya-maya, may kumatok sa pinto.
“Kuya Ramon!”
Si Camille.
“Bakit?” tanong ko.
“Tinatawag ka ni Nanay.”
“Ano’ng kailangan?”
“May gusto raw siyang ipakita.”
Napatingin ako kay Elena.
“Magpahinga ka muna.”
Tumango siya.
Ngunit bago ako lumabas, hinawakan niya ang aking kamay.
“Ramon…”
“O?”
“Pakiusap…”
“Ano iyon?”
“Kapag nalaman nila na sinabi ko sa iyo…”
Nanginginig ang kaniyang boses.
“Baka hindi na nila ako dalhin sa susunod kong treatment.”
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa aking ulo.
Hindi lamang pala pagkain at tirahan ang kinokontrol nila.
Pati ang pagpapagamot ng asawa ko.
At sa sandaling iyon, alam kong mas malalim ang kalupitang kailangang mabunyag.
