TATLONG TAON AKONG MAY KABIT, PERO HINDI AKO KAILANMAN PINAHIYA NG ASAWA KO—HANGGANG ISANG ARAW, INIABOT NIYA ANG DIVORCE PAPERS AT SINABING MAY LALAKING NAGPARAMDAM SA KANYA NG PAGMAMAHAL NA MATAGAL KO NANG IPINAGKAIT

Tatlong taon akong may kabit, pero ni minsan ay hindi ako pinahiya ng asawa ko. Hindi niya ako tinanong kung saan ako nagpupunta. Hindi niya pinakialaman ang cellphone ko. At kahit madaling-araw na akong umuwi, lagi pa rin siyang nag-iiwan ng ilaw para sa akin.

Akala ko, natanggap na niya ang lahat.

Hanggang isang umaga, habang nagkakape ako, inilapag niya sa harapan ko ang mga papeles ng paghihiwalay.

“Sa iyo na ang bahay at ang anak natin,” sabi niya. “Ako na ang aalis. May nakilala na rin kasi akong iba.”

Hindi ko alam kung bakit, pero ang unang naramdaman ko ay ginhawa.

Ako si Adrian Villanueva, tatlumpu’t siyam na taong gulang, isang operations manager sa isang malaking logistics company sa Makati.

Labing-isang taon na kaming kasal ni Melissa. Mayroon kaming siyam na taong gulang na anak na lalaki na si Nathan.

Sa paningin ng mga kaibigan ko, napakaswerte ko.

“Pare, ang bait ng asawa mo. Hindi selosa, hindi pakialamera. Sana lahat ng misis, ganyan,” madalas nilang sabihin.

Ngumingiti lang ako.

Ang hindi nila alam, tatlong taon na akong may relasyon kay Bianca, isang babaeng nakilala ko sa trabaho.

Alam iyon ni Melissa.

At alam kong alam niya.

Pero walang sigawan. Walang eskandalo. Walang gabing pinilit niya akong umamin.

Patuloy siyang naghahanda ng almusal, naglalaba ng uniporme ni Nathan, at nag-aayos ng mga kailangang bayaran sa bahay.

Minsan, kapag ipinaghahain niya ako ng mainit na sabaw, nakakaramdam ako ng kaunting konsensiya.

Kaya pinupuri ko ang luto niya.

“Ang sarap talaga ng niluluto mo, Mel.”

Ngumingiti siya nang bahagya.

Hindi ko alam noon na ang katahimikang iyon ay hindi kapayapaan.

Pagod na pala iyon.

Noong umagang inilapag niya ang mga papeles, kasalukuyan siyang nagdidikit ng bagong name sticker sa tumbler ni Nathan.

“Bakit biglaan?” tanong ko habang inililipat ang tasa ng kape.

“Hindi biglaan, Adrian.”

“Dahil ba kay Bianca?”

Umiling siya.

“Hindi na tungkol sa kanya.”

“Eh, tungkol saan?”

Huminto siya sandali.

“May nakilala akong lalaki. Mabait siya. At gusto ko siyang makilala pa.”

Napatawa ako.

Sa isip ko, patas na kami.

“Kung ganoon, bakit kailangan pa nating maghiwalay? Pareho naman tayong may ibang taong nagpapasaya sa atin. Maaari pa rin tayong maging pamilya para kay Nathan.”

Tiningnan niya ako.

“Adrian, hindi ko kailangan ng pahintulot mong maging masaya.”

Napakunot ang noo ko.

“Hindi iyon ang ibig kong sabihin.”

“Alam ko. Pero basahin mo muna ang kasunduan.”

Binuklat ko ang mga papel.

Nakasulat doon na sa akin mananatili ang bahay. Ako ang magiging pangunahing tagapag-alaga ni Nathan, habang magkakaroon siya ng regular na oras para makasama ang anak namin. Magbibigay din siya ng buwanang suporta at makikibahagi sa mahahalagang gastusin.

Nakapirma na siya.

Pati ang petsa, nakalagay na.

Biglang nawala ang ngiti ko.

“Talaga bang aalis ka?”

“Oo.”

“Paano si Nathan?”

“Hindi ko siya iiwan bilang ina. Pero hindi na ako mananatili bilang asawa mo.”

Bago ako nakasagot, lumabas si Nathan mula sa kuwarto.

“Mommy, kailangan daw po ng family picture sa school!”

“Sabihin mo kay Daddy. Nasa cellphone niya ang picture natin.”

Sumimangot ang anak namin.

“Kay Daddy na naman? Noong field trip, nakalimutan niyang dalhin ang picnic mat ko. Ako lang ang walang maupuan!”

Nainis ako.

Hindi ko naman sinadyang makalimutan iyon.

Noong panahong iyon, nasa Cebu si Melissa para sa trabaho. Ipinadala niya sa akin ang listahan ng mga gamit ni Nathan.

Ipinasa ko iyon sa assistant ko.

May isang item lang na hindi nabili.

Pero sa tingin ni Nathan, kasalanan ko pa rin.

“Anak, tapusin mo muna ang pagkain mo,” sabi ko.

Pagkatapos, may naisip akong itanong.

“Nathan, kung sakaling magkahiwalay kami ni Mommy, kanino mo gustong tumira?”

Natigilan si Melissa habang nagsusuot ng sapatos.

Nag-isip sandali ang anak namin.

“Kay Daddy!”

Napangiti ako.

“Bakit naman?”

“Kasi pinapayagan mo akong maglaro ng video games! Si Mommy, ayaw niya kahit kumain ako ng fried chicken sa gabi.”

Tumingin ako kay Melissa.

“Rinig mo?”

Tahimik siyang nagtanggal ng susi ng bahay mula sa keychain at inilapag iyon sa ibabaw ng shoe cabinet.

“Rinig ko,” sagot niya. “Pero huwag mo nang ipapili ulit ang bata.”

“Bakit? Hindi mo ba matanggap ang sagot niya?”

“Adrian, ikaw ang naglagay sa anak natin sa sitwasyong kailangan niyang pumili.”

Hindi ako nakasagot.

Lumapit si Nathan kay Melissa.

“Mommy, puwede ka pa rin namang bumisita, di ba?”

Hinaplos niya ang buhok ng anak namin.

“Siyempre, anak.”

Pagkatapos ay lumabas sila.

Bandang alas-otso bente na nang mapansin kong kailangan nang pumasok ni Nathan.

“Daddy, ikaw na po maghatid sa akin ngayon?”

Tumingin ako sa relo.

May meeting ako ng alas-nuwebe.

“Kay Mommy ka muna ngayon.”

Bumagsak ang mga balikat niya.

Nakatayo lamang si Melissa sa pintuan.

Dati, siya ang nagpapaliwanag kay Nathan kung bakit abala ako.

Ngayon, hindi siya nagsalita.

Hindi ko alam kung bakit, pero lalo akong nainis.

Kinuha ko ang susi ng kotse.

“Sige na. Ako na ang maghahatid.”

Nagliwanag ang mukha ni Nathan.

“Yehey! Daddy, mamaya bilhan mo rin ako ng bagong Pokémon cards, ha?”

“Oo naman!”

Pagdating namin sa parking area, naglakad si Melissa papunta sa sakayan.

Hindi man lang siya lumingon.

Dati, siguradong sasabihin niyang huwag akong mangako kung hindi ko kayang tuparin.

Ngayon, wala.

At sa unang pagkakataon, parang mas mabigat ang hindi niya pagsasalita kaysa sa anumang sermon.

Pagdating sa opisina, sinalubong ako ni Bianca na may dalang almusal.

“Babe, hindi ka na naman kumain, ’no?”

Ngumiti ako, pero hindi ko magawang hawakan ang kamay niya.

“May problema ba?” tanong niya.

“Gusto nang makipaghiwalay ni Melissa.”

Nanlaki ang mga mata niya.

“Talaga?”

Tumango ako.

At sa halip na malungkot, bigla siyang napangiti.

“So… puwede na tayong maging official?”

Hindi ako nakasagot.

“Adrian, tatlong taon na akong naghihintay.”

“Bianca, may anak ako.”

“Alam ko. Pero hindi naman ibig sabihin na kapag naghiwalay kayo, ako na ang magiging nanay ng anak mo, di ba?”

Natahimik ako.

“Hindi ako handang magpalaki ng bata,” dagdag niya. “Gusto ko lang maging masaya tayo.”

Bigla kong naalala si Melissa.

Sa loob ng labing-isang taon, hindi niya kailanman sinabi na ayaw niyang alagaan si Nathan.

Kahit may sakit siya, kahit pagod sa trabaho, kahit ako mismo ang dahilan ng pag-iyak niya.

Noong gabing iyon, umuwi akong halos alas-onse.

Bukas ang ilaw sa sala.

Pero wala si Melissa sa sofa.

Walang nakahandang hapunan.

Walang malinis na damit na nakapatong sa kama.

Nasa dining table ang school notebook ni Nathan.

May nakasulat sa unang pahina:

“Daddy, bukas po kailangan ko ng costume para sa school program. Sabi ni Mommy, ikaw na raw po ang bahala.”

Napabuntong-hininga ako.

Kinuha ko ang cellphone para tawagan si Melissa.

Pero bago ko mapindot ang pangalan niya, may napansin akong makapal na brown envelope sa ilalim ng notebook.

Nakasulat sa harapan:

“PARA KAY ADRIAN — BASAHIN MO KAPAG WALA NA AKO.”

Binuksan ko iyon.

Sa loob ay may mga resibo, medical records, school documents, at isang liham na sulat-kamay.

Ang unang pangungusap pa lang ay nagpamanhid na sa buong katawan ko.

“Adrian, tatlong taon mo akong niloko. Pero may isang bagay na nangyari sa anak natin na hindi mo kailanman nalaman—dahil noong gabing kailangan ka namin, mas pinili mong puntahan si Bianca.”

At nang makita ko ang petsa sa kasunod na pahina, bigla kong naalala ang gabing iyon.

Ang gabing sinabi kong nasa isang emergency meeting ako.

Ang gabing pinatay ko ang cellphone ko.

Ang gabing muntik nang mawala sa amin si Nathan.